Command Windows, czyli wiersz poleceń CMD, pozwala wykonywać operacje na plikach, diagnozować sieć i sprawdzać stan systemu bez korzystania z interfejsu graficznego. Część poleceń wymaga uruchomienia konsoli z uprawnieniami administratora.
Jak uruchomić CMD jako administrator?
W menu Start wyszukaj „cmd” lub „Wiersz polecenia”, kliknij wynik prawym przyciskiem myszy i wybierz „Uruchom jako administrator”. Podwyższone uprawnienia są potrzebne między innymi przy zarządzaniu dyskami, sprawdzaniu systemu plików i niektórych operacjach sieciowych.
CMD zawiera polecenia wewnętrzne, dostępne bezpośrednio w powłoce, oraz zewnętrzne narzędzia uruchamiane jako osobne programy systemowe. Dla użytkownika ważniejsze od tego podziału jest dobranie właściwego polecenia do zadania.
Pliki i katalogi
Poniższe komendy służą do poruszania się po strukturze folderów, tworzenia katalogów oraz kopiowania, przenoszenia i usuwania danych:
| Polecenie |
Opis |
cd |
Wyświetla bieżący katalog lub przechodzi do wskazanej lokalizacji. |
dir |
Wyświetla pliki i podkatalogi w wybranym folderze. |
mkdir lub md |
Tworzy nowy katalog. |
move |
Przenosi pliki lub katalogi do innej lokalizacji. |
rename lub ren |
Zmienia nazwę pliku lub katalogu. |
copy |
Kopiuje pliki. |
xcopy |
Kopiuje pliki i katalogi, także z podkatalogami. |
del lub erase |
Usuwa pliki. Przed wykonaniem sprawdź ścieżkę, ponieważ polecenie może trwale usunąć dane. |
rd lub rmdir |
Usuwa katalog, jeśli spełnia wymagania polecenia dotyczące zawartości. |
tree |
Pokazuje graficzną strukturę folderów. |
cls |
Czyści zawartość okna konsoli. |
Diagnozowanie sieci
Komendy sieciowe pomagają sprawdzić konfigurację adresów, dostępność hosta, trasę pakietów oraz aktywne połączenia:
| Polecenie |
Opis |
ping |
Sprawdza dostępność wskazanego komputera lub adresu oraz czas odpowiedzi. |
ipconfig |
Wyświetla konfigurację interfejsów sieciowych, w tym adres IP i bramę. |
tracert |
Pokazuje trasę pakietów do wskazanego hosta. |
netstat |
Wyświetla aktywne połączenia TCP/IP i używane porty. |
nslookup |
Sprawdza informacje zwracane przez system DNS. |
getmac |
Wyświetla adresy MAC kart sieciowych. |
Te narzędzia służą do odczytywania parametrów systemu, sprawdzania procesów oraz pracy z woluminami. chkdsk i diskpart mogą wymagać uruchomienia CMD jako administrator.
| Polecenie |
Opis |
systeminfo |
Wyświetla szczegółowe informacje o systemie i jego konfiguracji. |
chkdsk |
Sprawdza system plików i stan dysku, a z odpowiednimi parametrami może naprawiać wykryte problemy. |
diskpart |
Uruchamia narzędzie do zarządzania dyskami, partycjami i woluminami. Błędne użycie może spowodować utratę danych. |
tasklist |
Wyświetla uruchomione procesy i aplikacje. |
taskkill |
Kończy wskazany proces. |
driverquery |
Pokazuje listę zainstalowanych sterowników urządzeń. |
Inne przydatne polecenia
Ta grupa obejmuje komendy do obsługi samego okna konsoli, sterowania sesją i wykonywania podstawowych operacji systemowych:
| Polecenie |
Opis |
exit |
Zamyka bieżącą sesję CMD lub skrypt wsadowy. |
color |
Zmienia kolor tekstu i tła konsoli. |
ver |
Wyświetla wersję systemu Windows. |
shutdown |
Wyłącza, uruchamia ponownie lub wylogowuje komputer zgodnie z użytymi parametrami. |
timeout |
Wstrzymuje wykonywanie poleceń przez określony czas. |
title |
Zmienia tytuł okna CMD. |
Jak uzyskać pomoc do konkretnego polecenia?
Najbardziej uniwersalnym sposobem sprawdzenia składni jest dopisanie przełącznika /? do nazwy polecenia. Na przykład:
ipconfig /?
CMD wyświetli dostępne parametry, ich składnię oraz krótki opis działania. Ta metoda działa dla wielu poleceń i pozwala sprawdzić szczegóły bez zapamiętywania wszystkich opcji. Przy komendach usuwających dane, zmieniających partycje lub modyfikujących konfigurację warto najpierw zapoznać się z pomocą i dokładnie sprawdzić wskazaną ścieżkę albo dysk.