Instalacja Windows 11 – wybrać dysk GPT czy MBR?

Przy instalacji Windows 11 wybierz GPT i uruchom komputer w trybie UEFI. MBR nie spełnia oficjalnych wymagań systemu, ponieważ Windows 11 wymaga rozruchu UEFI, a dla systemowego dysku używa tablicy partycji GPT. Jeśli obecny dysk ma styl MBR, trzeba go przekonwertować albo wyczyścić i utworzyć od nowa jako GPT.

GPT czy MBR dla Windows 11?

GPT, czyli GUID Partition Table, jest właściwym standardem dla nowej instalacji Windows 11. Samo ustawienie GPT nie wystarczy, jeśli komputer uruchamia instalator w trybie Legacy BIOS. Nośnik instalacyjny powinien zostać wybrany jako urządzenie UEFI, a w oprogramowaniu płyty głównej należy włączyć tryb UEFI oraz Secure Boot, jeśli sprzęt i konfiguracja na to pozwalają.

MBR, czyli Master Boot Record, jest starszym standardem używanym zwykle razem z trybem Legacy BIOS. W takiej konfiguracji instalator Windows 11 może wyświetlić komunikat o niezgodności stylu partycji i nie pozwolić na kontynuowanie instalacji. Nie należy traktować obejść wymagań jako równoważnej, oficjalnie wspieranej konfiguracji.

GPT i MBR – najważniejsze różnice

Oba style opisują sposób organizacji partycji na dysku, ale różnią się limitami oraz współpracą z trybem rozruchu:

W praktyce GPT nie jest partycją, lecz stylem tablicy partycji całego dysku. System plików, taki jak NTFS, to osobna kwestia. Przy instalacji Windows instalator tworzy potrzebne partycje systemowe i formatuje partycję systemową w sposób zgodny z wymaganiami systemu.

Jak przekonwertować MBR na GPT podczas instalacji?

Jeśli instalator zgłasza, że wybrany dysk ma styl partycji MBR, możesz użyć narzędzia diskpart. Ta metoda jest przeznaczona dla czystej instalacji, ponieważ usuwa wszystkie partycje z wybranego dysku.

Ostrzeżenie: polecenie clean bezpowrotnie usuwa partycje i dane z wybranego dysku. Przed rozpoczęciem wykonaj kopię zapasową ważnych plików i odłącz inne nośniki, jeśli ich przypadkowe wybranie mogłoby spowodować utratę danych.

Postępuj w następującej kolejności:

1. Uruchom komputer z pendrive’a instalacyjnego Windows 11 w pozycji oznaczonej jako UEFI.
2. Na ekranie instalatora naciśnij Shift+F10, aby otworzyć Wiersz polecenia.
3. Wpisz diskpart, a następnie naciśnij Enter.
4. Wpisz list disk i porównaj numery oraz pojemności dysków z fizycznymi nośnikami.
5. Wpisz select disk X, zastępując X właściwym numerem dysku.
6. Po ponownym sprawdzeniu numeru wpisz clean.
7. Wpisz convert gpt, aby utworzyć tablicę GPT.
8. Wpisz exit, zamknij konsolę i odśwież listę dysków w instalatorze.

Po konwersji wybierz nieprzydzielone miejsce na właściwym dysku i kliknij „Dalej”. Instalator utworzy potrzebne partycje automatycznie. Jeśli po tej operacji dysk nadal nie jest widoczny jako urządzenie rozruchowe, sprawdź ustawienia UEFI i wybierz pendrive’a z dopiskiem „UEFI”.

Jak sprawdzić, czy dysk jest GPT czy MBR?

W działającym Windows możesz sprawdzić styl partycji bez używania dodatkowych programów:

1. Naciśnij Win+X i otwórz „Zarządzanie dyskami”.
2. Znajdź właściwy dysk na dolnej liście, zwracając uwagę na jego pojemność i numer.
3. Kliknij prawym przyciskiem pole z nazwą dysku, na przykład „Dysk 0”, a nie pojedynczą partycję.
4. Wybierz „Właściwości”, otwórz kartę „Woluminy” i odczytaj pozycję „Styl partycji”.

Nowy, pusty dysk można zainicjować jako GPT w „Zarządzaniu dyskami”. W przypadku dysku zawierającego system lub ważne pliki nie używaj pochopnie opcji usuwania partycji. Do konwersji istniejącego systemu bez kasowania danych można wykorzystać narzędzie Microsoft MBR2GPT, ale wymaga ono spełnienia określonych warunków i późniejszego przełączenia firmware’u na UEFI. Przed taką operacją także wykonaj kopię zapasową.

W skrócie: dla Windows 11 wybierz GPT, uruchom instalator w trybie UEFI i nie używaj polecenia clean, dopóki nie masz pewności, że wskazany numer dysku jest właściwy.